CHOROBA HEMOLITYCZNA NOWORODKÓW

Zdrowie » CHOROBA HEMOLITYCZNA NOWORODKÓW

Trychologia
www.medycynaestetyczna.com
Klinika medycyny estetycznej.
Dr Izabela Tilszer.

Choroba hemolityczna noworodków występuje w jednym przypadku na 200- 300 porodów. Częstość jej występowania wzrasta w miarę liczby przebytych ciąż. śmiertelność w chorobie hemolitycznej, wynosząca dawniej 70-80%, została obniżona po wprowadzeniu wymiennego przetaczania krwi do poniżej 10%. Ulega ona dalszemu obniżaniu w wyniku usprawniania opieki okołoporodowej nad kobietą ciężarną, rodzącą i dzieckiem (działalność poradni, oddziałów patologii ciąży, zespołów położniczo-noworodkowych, oddziałów patologii noworodków oraz wprowadzenie gamma-globuliny anty D w profilaktyce konfliktów dotyczących czynnika Rh).

Choroba hemolityczna noworodka powstaje na skutek uszkadzającego działania przeciwciał znajdujących się we krwi matki, a skierowanych przeciwko krwinkom dziecka. Przeciwciała powstają w wyniku reakcji, jaka występuje - po przedostaniu się do krwiobiegu matki krwinek czerwonych o innym układzie antygenowym - w zakresie grup głównych krwi ABO lub czynników Rh, rzadziej cech podgrupowych. W krwinkach czerwonych u 85% łudzi rasy białej znajduje się antygen Rh dodatni, u pozostałych Rh ujemny. Cecha Rh+ jest dominująca.

Uczulenie matki powstaje nie tylko w wyniku działania krwinek płodu, ale także w przypadku uprzedniego wstrzyknięcia krwi o niezgodnej cesze. W tym ostatnim przypadku choroba hemolityczna noworodka może powstać już w okresie pierwszej ciąży. U kobiet z ciążą konfliktową stwierdza się: poronienia, przedwczesne porody, martwe urodzenia, niedokrwistości, zaburzenia krzepliwości krwi, zaburzenia czynności wątroby. Obraz kliniczny u noworodków w zależności od dominujących objawów wyraża się trzema zespołami patologicznymi: ciężką żółtaczką (w 85%), niedokrwistością (w 10%) lub stanem obrzęku uogólnionego (w 5%).

W przypadkach ciężkich, połączonych najczęściej z nasiloną hiperbilirubinemią, obserwuje się zmianę zachowania się dziecka, senność, osłabioną reakcję na bodźce zewnętrzne, nieraz niepokój i drgawki, oczopląs, odrzucanie głowy ku tyłowi, wzmożenie napięcia mięśniowego, powiększenie wątroby i śledziony, bladość lub częściej zażółcenie skóry i śluzówek, obrzęki, wybroczyny. Zdarza się również, że po porodzie u dziecka w stanie ogólnym dobrym zaczynają szybko narastać objawy patologiczne rozpoczyna je występująca w kilka godzin po urodzeniu i szybko nasilająca się żółtaczka.

Hemoliza krwinek czerwonych noworodka jest cechą charakterystyczną w zespole objawów choroby hemolitycznej. Objawy chorobowe zależą od stopnia hemolizy, nasilenia hiperbilirubinemii, uszkodzenia naczyń włosowatych, upośledzenia czynności komórki wątrobowej. Obraz histopatologiczny choroby hemolitycznej charakteryzuje się dużą ilością erytro- blastów w naczyniach, obecnością krwiotwórczych wysp w wątrobie i -śledzionie i przeładowaniem ich barwnikami żółciowymi, zmianami zwyrodnienia miąższu wątroby oraz zmianami obrzękowymi w mózgu i nieraz zażółceniem jąder podstawy mózgu.

Graniczna wartość dla poziomu bilirubiny w surowicy krwi, przy której powstaje żółtaczka jądrowa, przez większość klinicystów przyjęta jest za 20 mg%. Wystąpienie żółtaczki w pierwszej dobie życia traktowane jest zawsze jako patologiczne i zobowiązuje do wykonania badań diagnostycznych.

Badania laboratoryjne obejmują: określenie grupy krwi i czynnika Rh matki i dziecka poziomu bilirubiny całkowitej i glukuronianu bilirubiny w surowicy krwi dziecka, badanie morfologiczne krwi dziecka ze zwróceniem uwagi na stopień niedokrwistości, liczby erytroblastów i retykulocytów oraz odczyn Coombsa - pośredni (wykonany u matki) i bezpośredni (wykonany u dziecka). Oględziny łożyska są niejednokrotnie pierwszym momentem zwracającym uwagę otoczenia i sugerującym istnienie choroby hemołitycznej. Łożysko jest duże, ciężkie, blade, niedokrwione powinno się je przesłać do badania histopatologicznego.

Postępowanie lecznicze. Przypadki izoimmunizacji ciążowej płodu kieruje się bezpośrednio do oddziałów specjalistycznych. Decyzję co do wcześniejszego rozwiązania u ciężarnej (narastanie lub spadek gwałtowny przeciwciał), zwykle drogą cięcia cesarskiego, podejmują wspólnie lekarz położnik i pediatra, na ogół po uprzednio wykonanym zdjęciu rtg płodu (konieczność wykluczenia wady rozwojowej płodu i obrzęku płodowego) stopień przyśpieszenia terminu porodu na ogół nie przekracza 34-36 tygodnia ciąży.

Amiocenteza (badanie wód płodowych w okresie ciąży) w przypadkach konfliktu Rh jest również dość cennym badaniem diagnostycznym. Podwiązanie pępowiny w przypadku podejrzenia lub istnienia konfliktu serologicznego wykonuje się natychmiast po urodzeniu dziecka, nie czekając na moment ustania tętnienia pępowiny (ochrona przed nadmiarem przeciwciał).