Hipowitaminoza C

Zdrowie » Hipowitaminoza C

Hipowitaminoza C, zwana gnilcem lub szkorbutem, występuje, najczęściej u niemowląt odżywianych gotowanym mlekiem krowim, rzadziej u starszych dzieci. Najwcześniejsze objawy hipowitaminozy C - łatwe męczenie się, drażliwość, zaburzenia snu, bladość, utrata łaknienia, spadek wagi ciała - są nietypowe i często bywają przeoczone. Pierwsze charakterystyczne objawy gnilca zależą od krwawień z naczyń włosowatych i od zaburzeń kostnienia śródchrzęstnego i odokostnowego. Typowe dla gnilca wylewy krwawe podokostnowe i do dużych stawów zlokalizowane są najczęściej w obrębie kończyn dolnych i powodują znaczną ich bolesność. Dziecko leży wtedy w pozycji przymusowej z przygiętymi i odwiedzionymi kończynami.

Zaburzenia kostnienia śródchrzęstnego powodują powstanie bolesnych niekiedy zgrubień na granicy kostnej i chrzęstnej części żeber. Rosnące zęby otoczone są rozpulchnionym, przekrwionym, często krwawiącym i bolesnym rąbkiem dziąsła. W ciężkich przypadkach na dziąsłach tworzą się owrzodzenia.

Krwawienia z naczyń włosowatych mogą prowadzić do wybroczyn na skórze, krwinkomoczu, obecności krwi utajonej w kale, sączenia z dziąseł. Często występująca w hipowitaminozie C niedokrwistość makrocytowa spowodowana jest współistniejącym niedoborem kwasu foliowego i jego utrudnionym - wskutek niedoboru witaminy C - przejściem w kwas folinowy.

W rozpoznaniu gnilca pomocny jest obraz radiologiczny kości. Wykazuje on: 1) matowość trzonów wskutek zaniku struktury beleczkowej, 2) poszerzenie i nieregularny zarys strefy prowizorycznego wapnienia chrząstki, 3) strefę rozrzedzenia poniżej szerokiej nasady, odpowiadającą okolicy największego zaniku bele- czek (linia gnilcowa), 4) w przypadkach z rozległymi wylewami podokostnymi odwarstwienie okostnej, pod którą powstaje w okresie zdrowienia kostnina, dająca w obrazie rtg słabo wysycony cień.

Z badań biochemicznych w diagnostyce gnilca najczęściej stosowane jest: 1) określenie poziomu kwasu askorbinowego w surowicy krwi (poziom powyżej 0,6 mg°/o na czczo wyklucza rozpoznanie gnilca), 2) oznaczanie wydalania kwasu askrobinowego z moczem po pozajelitowym podaniu jego standartowej dawki (w warunkach prawidłowych 80% dobowej ilości kwasu askorbinowego w moczu wydala się w 3-5 godzin po jego pozajelitowym podaniu, w hipowitaminozie znacznie mniej).