Regulacja nerwowa oddychania noworodka

Zdrowie » Regulacja nerwowa oddychania noworodka

Regulacja nerwowa oddychania noworodka zależy od ośrodków oddechowych stanowiących funkcjonalną całość i zróżnicowanych na ośrodki centralne w mózgu, układ chemoreceptorów w postaci ciałek szyjnych i aortalnych oraz ośrodki rdzeniowe. Prawidłową funkcję oddychania gwarantuje prawo współdziałania. Aparat obwodowy nie działa bez bodźca idącego z ośrodka wyższego rzędu, aparat zaś centralny staje się bezsilny wobec niewydolności obwodu. Pierwszy wdech wymaga największego wysiłku, musi bowiem nastąpić rozprężenie się tkanki płucnej, a niezbędne tu ciśnienie wynosi 15-25 cm słupa wody (dla niedonoszonych 15-20). Poważna rola przypada też przeponie słabo jeszcze rozwinięte ściany klatki piersiowej mają mniejsze znaczenie.

Po urodzeniu zawartości 02 i C02 we krwi noworodka donoszonego szybko zbliżają się do wartości u dorosłych wysycenie krwi tlenu w żyle pępowinowej już po kilku godzinach może wynosić 95%, U wcześniaków proces ten ulega opóźnieniu, ze względu na dłużej trwający okres upowietrzniania się tkanki płucnej. Częstość oddechów noworodka wynosi 40 na minutę, przy wahaniach w granicach 25-60. Objętość oddechowa waha się od 15 do 25 ml, sięgając nawet wartości wyższych niż 100 ml - przy płaczu. Wentylacja minutowa wynosi 171 ml/kg wagi ciała u donoszonego i 215 ml/kg wagi ciała u wcześniaka.

W ustaleniu czynności oddechowej noworodka pewną rolę odgrywać mogą wahania w poziomie anhydrazy węglanowej, której niedobór może upośledzić regulację oddechową na drodze chemicznej i sprzyjać stanom kwasicy. U noworodka z zaburzoną akcją oddechową stwierdza się obniżenie napięcia mięśniowego, co może się wyrażać między innymi gorszym odruchem chwytnym. 

Krążenie krwi w życiu płodowym i okresie noworodka opisano w innym rozdziale (patrz str. 349). W tym miejscu warto przypomnieć, że zabieg odpepnienia wykonany po ustaniu tętnienia pępowiny umożliwia dodatkowe przekazanie noworodkowi około 80-100 ml krwi znajdującej się w sznurze pępowinowym i łożysku.